Eeuwige roem

De Zweedse schrijver Per Tuval doet af en toe een gooi naar eeuwige roem door mee te doen aan een literaire wedstrijd, zij het poëzie of proza. Maar buiten een eervolle vermelding hier en een plekje op een longlist daar, kon hij maar geen prijzen in de wacht slepen, hoewel hij vond dat hij dat wel verdiende. Hij genoot van zijn eigen teksten, liet een traan of lachte zich een kriek. Wanneer zou zijn moment van glorie komen? Als het al kwam? Hij wilde ook wel eens een gouden pennenzak, een boekenbon van vijfduizend euro of het oeuvre van JMH Berckmans winnen.

Daarom vroeg hij raad aan allerlei bekende figuren. Voor de poëzieprijs van Opglabbeek won hij het advies in van niemand minder dan Goedele Liekens, die meteen na het lezen van zijn gedicht zei: ‘Nee, daar word ik niet nat van. Jouw probleem is duidelijk: te weinig erotiek.’ Zo gezegd, zo gedaan. Hij schreef zo’n vleselijke verzen dat vegetariërs zich bij het lezen spontaan bekeerden. De Sade en Catullus waren er niets tegen. Maar de Gouden Strohalm van Opglabbeek ging naar een vijfjarig kind, dat met de hulp van zijn mama een protestgedicht had geschreven over de stoute auto’s in zijn straat. Per Tuval voelde de moed in zijn schoenen zakken, maar toen hij het las, erkende hij het gevoel voor assonanties en de van lef getuigende rijmkunst van de jongen:

Steeds minder auto's minderen vaart
't zijn stoute auto's in onze staart

Hij vond Goedele Liekens een trut en legde zijn oor te luisteren bij Wim Helsen. Die was al positiever over een stukje proza dat Per had geschreven, waarmee hij meedong naar de Leestis Literatuurprijs van Vlaanderen. Hij vond het een prachtige tekst, die heel duidelijk ergens over ging. Maar hij vervolgde deze schijnbaar positieve woorden met: ‘En dat is nu net het probleem! Het is niet absurd genoeg! Literatuur moet shockeren, daveren, durven. Iets teweegbrengen. Ge moet het absurder maken!’ Per herschreef zijn tekst op zo’n cryptische en hermetische wijze dat Ivo Michiels hem te postmodern vond. Opnieuw greep hij naast succes. Een jonge vrouw won met een tekst over haar paard. Per verloor zijn geduld. Aan zijn tekst was geen touw vast te knopen, terwijl de winnende tekst de meest idiote en kinderachtige tekst was die hij al had gelezen. Maar na enkele herleesbeurten, gaf hij toe dat de tekst straalde in zijn eenvoud.

Fons is mijn paard. Hij eet graag gras en wortelen. Ik ook, ik eet ook graag wortelen, maar niet graag gras. Ik kan dat zeggen want ik heb al eens gras gegeten. Het smaakte exact zoals ik had verwacht. Dat vind ik best wel een vreemde eigenschap van gras. Dat het echt naar gras smaakt. Maar om nu te zeggen dat dat lekker is... Misschien wel voor een paard. Ik kan niet vergelijken. Smaakt alle gras hetzelfde? (...)

Per begreep dat de kunst van de eenvoud niet aan hem besteed was, daarvoor dacht hij veel te veel na. Maar de woede borrelde wel stilaan naar boven bij Per. Lag het aan de jury? Hij besloot nog één kans te wagen. En deze keer zou hij echt hoge ogen gooien. Hij ging alles uit de kast halen. Het kostte hem handen vol geld, maar hij liet zich bijstaan door Salman Rushdie, Neil Gaiman, JK Rowling, Connie Palmen, Ilja Leonard Pfeiffer, las werken van Jane Austin en Marcel Proust en volgde een diepgaande analyse over James Joyce’s Ulysses. Het resulteerde in een manuscript om u tegen te zeggen. Met meer lagen dan er plotwendingen zijn in Lost. Meer verbindingen dan een Parijse metrohalte. Doorspekt met verwijzingen naar illustere maar ook obscure helden uit de kunst en literatuur.

Vol ongeduld wachtte hij af terwijl hij zijn speech al maakte in zijn hoofd. Toen hij echter vernam dat hij voor de zoveelste keer naast de prijzenpot had gegrepen, kookten zijn aderen van woede. Zeker omdat de winnaar van deze kortverhalenwedstrijd een oudere man was die zijn pen verschillende malen op het papier had laten vallen van een halve meter hoogte. De jury feliciteerde hem met zijn durf en zijn out-of-the-boxmentaliteit.

Toen gaf Per Tuval het op. Het lag aan de jury, nu wist hij het zeker. Het is om die reden dat hij zelf een schrijfwedstrijd organiseerde. En wat bleek? Hij won meteen!